|
İyi çay 20 dakikada olur
Yüzyıllardır sofraların,
sohbetlerin baştacı olan çay 29 ülkede üretiliyor. Çay
üretiminde Hindistan birinci sırada, Türkiye ise beşinci
sırada yer alıyor.
Damak tadımızın
vazgeçilmezlerinden olan çay, hem sofralarımızın hem
sohbetlerimizin baştacı olmuştur her zaman. Dünyadan en
fazla çay üreten beşinci ülke olmamızla birlikte zamanla
yemeklerden sonra içilen kahvenin yerine alan çay, artık
yaşamın her anında tüketiliyor. Türkler, demleyerek
batılılardan farklı bir tatla içiyorlar. Batılılar ise, çayı
sıcak suyun içine bırakıyor ve birkaç dakika sonra içiyor.
İstanbul'un en iyi semt kahvehanelerinden biri Erol Taş
Kahvesi'nin 15 yıllık çaycısı Hasan Yıldız, "İyi bir çay
için çinko demlik tercih edilmeli. Küçük demlikler daha iyi
sonuç veriyor. Çaydanlığın kireçli olmamasına da dikkat
etmek gerekiyor" diyor. 75 YTL'ye bir bardak çayın satıldığı
ünlü kahvehanenin ünlü çaycısı şunları anlatıyor "Çayı
kaynar su üzerine bırakıyoruz. Böylece çay daha iyi
demleniyor. Suyun devamlı kaynaması gerekiyor. Musluk suyu
yerine, kaliteli su kullanıyoruz. Çay, yirmi dakikada hazır
hale geliyor. Bu yöntemle 2 su bardağı çaydan, 20 kişilik
çay çıkıyor." Rizeliler Lokali Başkanı Hayati Aksu da iyi
bir çay demlemenin sırrını şöyle açıklıyor: "Porselen demlik
veya bakır demlik kullanılmalı. Eğer bunlar yoksa alüminyum
demlik tercih edilmeli. Çelik çaydanlıkta çay iyi olmaz. Su
110 derecede kaynatıldıktan sonra üzerine çay ilave edilir.
110 derecedeki buhar üzerinde çayı 20 dakika bekleteceksiniz.
Çayın suda çökmesi mutlaka beklenmeli. Kullanılan çay da çok
önemlidir. Türkiye'de en iyi çay Çaykur'un çayıdır. Harmana
gerek yok. Kaçak çay da asla kullanılmamalı. Çünkü
Suriye'den gelen çay bizim damak zevkimize uymuyor. Bu çay
tat vermez sadece rengini koyulaştırır. İçinde ne olduğu
belli değildir." 35 yıllık çaycı Mehmet Kaya ise çayın daha
lezzetli olabilmesi için şu ipuçlarını veriyor: "Çay,
porselen demlikte pişirilmeli. Çünkü bu demlikler, daha
yavaş ısındığından çayı daha iyi pişirir. Ayrıca iyi su
kullanılmalı. Kireçli suyla yapılan çay hiçbir işe yaramaz.
Gerçek çay tiryakileri ince belli, çayın tavşan kanı rengini
gösteren bardakları tercih ediyor."
 ÜRETİM
29 ÜLKEDE
Dünyada en çok üretilen içecekler arasında çay, ilk
beşte yer alıyor. Çay üretimi, 29 ülkede yapılıyor. En çok
çay ihraç eden ülkeler arasında ise Sri Lanka, Çin,
Hindistan, Endonezya ve dört Afrika ülkesi Kenya, Malavi,
Tanzanya ile Zimbabve ilk sırada yer alıyor. Türkiye'nin de
içinde bulunduğu 40 ülkede çay tarımı yapılıyor. Siyah ve
yeşil çay dahil olmak üzere toplam çay üretimi ise yaklaşık
2 milyon 800 bin ton. Çay üretiminde yüzde 28.3 ile
Hindistan birinci, Çin yüzde 23.6 ile ikinci, Kenya yüzde
9.6 ile üçüncü, Sri Lanka yüzde 9.1 ile dördüncü, Türkiye
ise yüzde 6 ile beşinci sırada yer alıyor. Türkiye'de çay
tarımı, Gürcistan Cumhuriyeti sınırından, Trabzon - Araklı
sınırına kadar olan Karadeniz kıyı şeridinde, yer yer 30 km
içeriye kadar giren ve yaklaşık 1000 metre yüksekliğe kadar
uzanan bölgede yapılıyor. Çay ayrıca Araklı'dan başlayarak
Ordu'nun Fatsa ilçesine kadar uzanan alanda yetiştiriliyor.
Üretim, Mayıs ve Ekim aylarını kapsayan 6 aylık dönemlerde
yapılıyor. Avrupa Topluluğu ve diğer Avrupa ülkelerinde bin
500 ila 2 bin tonluk paketli çay ihraç potansiyeli bulunuyor.
Bunun yanında dökme çay olarak Amerika'dan Rusya'ya,
Endonezya'dan Kenya'ya, Avrupa'dan Irak'a kadar birçok
ülkeye çay ihracatı yapılıyor. Dökme çay ihraç potansiyeli
yıllara göre değişmekle birlikte, ortalama 10 bin ton
civarında. Türkiye'nin 2004 yılı kişi başı çay tüketimi 2
bin 700 kilogram.
|
